„Z ekslibrisem przez stulecia” wystawa prac z kolekcji Zygmunta Gontarza

Czas trwania wystawy: 27 stycznia – 27 lutego 2017

 

W  pamięci  wielu  miłośników  książki  i  kolekcjonerów  ekslibrisów,  rok  2016  jawi  się  jako  ważna  rocznica  powstania  pierwszego  datowanego  polskiego  ekslibrisu  wykonanego  dla  biskupa  włocławskiego  Macieja  Drzewickiego,  późniejszego  prymasa  Polski,  kanclerza  wielkiego  koronnego,  absolwenta  Akademii  Krakowskiej,  humanisty.

Z  tej  okazji  proponujemy  wystawę  pt.  „Z  ekslibrisem  przez  stulecia”  z  kolekcji  Zygmunta  Gontarza,  która  prowadzi  nas  przez  pięć  wieków  polskiego  księgoznaku,  przywołuje  właścicieli  i  twórców  małej  grafiki  książkowej  oraz  zaprasza  w  intelektualną  podróż  po  kartach  miniaturowej  grafiki.

Chociaż  w  środowisku  bibliofilów  i  kolekcjonerów  od  kilku  lat  dyskutowano  o  zbliżającym  się  jubileuszu,  instytucje  kultury  oraz biblioteki  gromadzące  ekslibrisy  najwyraźniej  unikały  tematu  rocznicy.  Księgoznaki,  stanowiące  świadectwo  naszego  przywiązania  do ksiąg,  a  także  wielowiekowej  tradycji  zdobienia  ekslibrisem  zbiorów  bibliotecznych  i  gromadzenia  dla  potomnych  małej  grafiki książkowej,  możemy  dziś  podziwiać  na  wystawie  wyłącznie  dzięki  determinacji  wąskiego  grona  przyjaciół  ekslibrisu.

W  pięciowiekowej  tradycji  znakowania  ksiąg  ekslibrisem  Polska  zajmuje  w  Europie  poczesne  miejsce,  które  zapewniły  jej  liczne  i  bogate  księgozbiory  oraz  bibliofilskie  pasje  ludzi  epoki  renesansu.

Ekslibris  pojawił  się  w  naszym  kraju  wraz  z  drukowaną  księgą  tuż  po  Bawarii  (1470 r.)  i  Szwajcarii  (1498 r.).  Na  europejskie  salony  grafiki  ekslibrisowej  wprowadził  nas  najstarszy  datowany  polski  księgoznak  wydrukowany  w  1516  roku  w  wiedeńskiej oficynie Hieronima  Wietora  dla  biskupa  Macieja  Drzewickiego  –  bibliofila,  dyplomaty,  ucznia  Kallimacha.

 

Zygmunt  Gontarz  –  emerytowany  profesor,  który  całe  swoje  życie  zawodowe  związał  z  Politechniką  Warszawską.
W  1969  roku  ukończył  tam  studia  chemiczne,  a  następnie  przechodził  przez  wszystkie  etapy  zawodu  nauczyciela  akademickiego:  od  asystenta  do  profesora. Posiada  niezwykle  cenną  kolekcję  ekslibrisów,  którą  chętnie  prezentuje  na  wystawach.
Z  Warszawską  Galerią  Ekslibrisu  związany  jest  od  samego  początku  jej  istnienia.

Druga  część  wystawy  to  35  ekslibrisów  zaprojektowanych  i  wykonanych  przez  uczniów  Gimnazjum  i  Liceum im.  Stefana  Batorego  w  Warszawie.  Młodzież  wzięła  udział  w  konkursie  szkolnym  „Mój  ekslibris”  zorganizowanym  przez  bibliotekę  szkolną  z  okazji  500.lecia  polskiego  ekslibrisu.  Celem  konkursu  było  przybliżenie  historii  ekslibrisu i  technik  graficznych,  rozbudzenie  wrażliwości  młodzieży  na  piękno  tej  małej  sztuki  graficznej,  zachęcenie  do  dbania  o  swój  księgozbiór.  Uczniowie  z  entuzjazmem  zaangażowali się  w  projekt,  pokazali  swoje  talenty  plastyczne,  mierząc  się  z  trudną  sztuką  linorytu  –  „Odpadły  mi  części,  musiałam  przyklejaćna  kropelkę,  a  w  użyciu  (oprócz  dłutek)  były  cążki  i  skalpel”  –  tak  wspomina  swoje  zmagania  Ola.

 

Konkurs  „Mój  ekslibris”  otrzymał  Warszawską  Nagrodę  Edukacji  Kulturalnej  za  rok  2016  (szkoły  ponadgimnazjalne  –  III  miejsce).